Sposób na stres – biofeedback

HRV biofeedback – sposób na stres?

Ten rodzaj biofeedbacku jest bardzo skuteczny w rozwiązywaniu problemów związanych ze stresem – także stresem przewlekłym. Nie jest to nauka relaksacji, choć może ona być efektem ubocznym. Dzięki tej metodzie poprzez kilkotygodniowy trening (przy cotygodniowych spotkaniach) uczymy się jak wpłynąć na układ nerwowy, by zrównoważyć jego działanie – to prosty i skuteczny sposób na stres, który bazuje w dużej mierze na naturalnym funkcjonowaniu naszego organizmu.

Jak działa HRV biofeedback?

Głównym mechanizmem HRV biofeedbacku jest oś:

oddech -> praca serca -> układ nerwowy (nerw błędny)

Co to znaczy?

1. opanowując umiejętność odpowiedniego oddychania (częstotliwość rezonansową)
2. osiągamy koherencję pracy serca (synchronizację tętna z oddechem), która
3A. maksymalizuje zmienność rytmu serca (HRV, hear rate variability) oraz
3B. równoważy działania autonomicznego układu nerwowego (głównie przez wzmocnienie układu przywspółczulnego – odpowiadającego za odpoczynek, regenerację, spokojne skupienie).

W ten sposób osiągamy:

1. wyższą zmienność rytmu serca, która jest powiązana ze zdrowiem, odpornością na stres i większą wydajnością funkcjonowa organizmu

2. równowagę układu nerwowego i polepszenie jego zdolności do dostosowywania się do warunków zewnętrznych, czyli poprawę zdolności do przechodzenia w stan regeneracji po stresie

A efektem jest:

1. wyższa zmienność rytmu serca, która jest powiązana ze zdrowiem, odpornością na stres i większą wydajnością funkcjonowa organizmu

2. równowaga układu nerwowego i polepszenie jego zdolności do dostosowywania się do warunków zewnętrznych, czyli poprawę zdolności do przechodzenia w stan regeneracji po stresie

Jak rozumieć dostosowywanie się układu nerwowego?

Wyobraź sobie dwie sytuacje:

1. Jesteś w sytuacji trudnej, stresującej. Twój współczulny układ nerwowy jest w tym momencie silnie aktywny.

  • Jeśli dajesz sobie radę z tą sytuacją, masz dobry sposób na stres, nie czujesz przy tym nadmiernego zdenerwowania, nie odczuwasz bardzo silnych reakcji stresowych – Twój współczulny układ nerwowy działa na mniej więcej odpowiednim poziomie.
  • Jeśli nie dajesz sobie rady z tą sytuacją – dostajesz napadu migreny, pocisz się, drżą Ci ręce, nie możesz się skupić, masz dolegliwości żołądkowe lub inne objawy – Twój współczulny układ nerwowy jest nadaktywny, nie masz skutecznego sposobu na stres.

2. Sytuacja trudna, stresowa skończyła się.

  • Jeśli teraz opada z Ciebie napięcie, wcześniejsze objawy ustępują, to zaczynasz odpoczywać, regenerujesz się – Twój współczulny układ nerwowy działa poprawnie, ogranicza swoje działanie, a na jego miejsce uaktywnia się przywspółczulny uklad nerwowy.

Możesz sobie zadać dodatkowe pytanie: na ile skutecznie aktywuje się się układ regeneracji? Czy mógłby być lepszy?

  • Jeśli jednak napięcie się utrzymuje, myśli dotyczące zdarzenia stresowego krążą Ci w głowie, chodzisz zdenerwowany/a, a potem nawet wybuchasz przy stosunkowo małych powodach – Twój współczulny układ nerwowy nadal jest nadaktywny. To znaczy, że mimo końca sytuacji stresowej, nadal czujesz skutki gromadzącego się stresu. Czy zdążysz się zregenerować do następnej sytuacji stresowej? Brak odpowiedniego sposobu na stres i płynącej z niego regeneracji jest jedną z przyczyn stresu chronicznego.

Trudność polega na tym, że żyjemy w czasach, w których większość z nas cierpi z powodu stresu codziennie. Co gorsza, jest to stres niefizjologiczny. To znaczy, że nie możemy na niego zareagować walką ani ucieczką – nie możemy swojego szefa, czy klienta uderzyć, gdy nas zdenerwuje; najczęściej też nie możemy uciec – wobec tego stres utrzymuje się długotrwale, bo nie jesteśmy w stanie natychmiastowo go rozładować. Potem, dodatkowo, odczuwamy psychologiczne skutki stresu w postaci emocji i myśli, które powracają do sytuacji stresowej lub naszych odczuć i przemyśleń z nią związanych. A jeśli nie mamy dobrego sposobu na stres, to...

Efektem tego jest rozregulowanie układu nerwowego, który przestaje sobie radzić ze stresem, aktywując mechanizm walki i ucieczki nadmiernie podczas stresu, oraz nie aktywując mechanizmu odpoczynku po zakończeniu stresu.

To z kolei prowadzi do szeregu problemów: od dolegliwości bólowych i zmęczenia, przez niższą efektywność w pracy, po większą drażliwość emocjonalną, zniechęcenie do życia i problemy w komunikacji z bliskimi.

Dlatego tak ważne jest wypracowanie skutecznego sposobu radzenia sobie ze stresem. Takim sposobem na stres jest właśnie terapia biofeedback, którą prowadzę w oparciu o Twoje potrzeby i Twoją indywidualną sytuację, po to, abyś miał/miała siłę na życie, w którym możesz realizować swoje wartości.